Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 28 oktober 2026 een voormalig begeleider van een forensisch psychiatrische afdeling (FPA) veroordeeld tot een gevangenisstraf van twaalf maanden, waarvan zes maanden voorwaardelijk. De man had meerdere keren ontucht gepleegd met een cliënte die aan zijn zorg was toevertrouwd. Mr. H.J. Oosterhagen stond de cliënte in hoger beroep bij als benadeelde partij.
Misbruik van een machtspositie
De man werkte eind 2023 als begeleider op de gesloten afdeling waar de cliënte verplicht werd behandeld. Zij kon zich niet zelfstandig buiten de afdeling begeven: voor de sportruimte en voor een wandeling buiten was een begeleider met toegangspas nodig. Juist op die plekken, waar zij zonder hem niet kon komen of vertrekken, vonden de seksuele handelingen plaats, waaronder geslachtsgemeenschap.
De verdediging voerde aan dat de man slechts praktische taken had en geen behandelaar was. De rechtbank ging daar niet in mee: hij deelde onder meer medicatie uit en bepaalde of de cliënte de afdeling kon verlaten. Daarmee was zij afhankelijk van hem.
Het hof is duidelijk over de ernst. Het lag op de weg van de man om de professionele grenzen te bewaken, maar hij heeft die ver overschreden en zelf het initiatief genomen. De cliënte was door haar problematiek en haar plaatsing niet in staat weerstand te bieden, en de man wist als zorgverlener juist dat het aangeven van grenzen voor haar moeilijk was. Volgens het hof heeft hij misbruik gemaakt van haar kwetsbaarheid en van zijn machtspositie, en daarmee een ernstige inbreuk gemaakt op haar lichamelijke en geestelijke integriteit.
Van één dag naar zes maanden onvoorwaardelijk
De rechtbank Midden-Nederland had de man in december 2025 veroordeeld tot 180 dagen gevangenisstraf, waarvan 179 dagen voorwaardelijk, en een taakstraf van 150 uur. Het openbaar ministerie ging in hoger beroep en de advocaat-generaal eiste veertien maanden.
Het hof oordeelt dat, gelet op de ernst van het feit en de impact op het kwetsbare slachtoffer, niet kan worden volstaan met een lichtere sanctie dan een langere onvoorwaardelijke vrijheidsstraf. Het hof vond in beginsel twaalf maanden onvoorwaardelijk passend, maar legde vanwege de persoonlijke omstandigheden van de man de helft voorwaardelijk op.
Hogere vergoeding voor het slachtoffer
Met betrekking tot de schadevergoeding komt het hof tot een andere beslissing. De rechtbank had de cliënte € 3.000 toegekend voor immateriële schade. In hoger beroep handhaafde zij haar volledige vordering, en het hof stelde vast dat zij door het handelen van de man geestelijk letsel heeft opgelopen. Het hof verhoogde de vergoeding voor immateriële schade naar € 7.500 en legde daarbij de schadevergoedingsmaatregel op.
De uitspraak van het Gerechtshof is na te lezen op uitspraken.rechtspraak.nl onder ECLI:NL:GHARL:2026:7095.